Jak przygotować się do tygodnia z Orkiestrą

Repertuar koncertowy orkiestry symfonicznej jest ogromny. Koncerty, symfonie, krótsze i dłuższe utwory orkiestrowe- krótko mówiąc mamy w czym wybierać, gdyż na przestrzeni wieków kompozytorzy obdarowali nas obficie.





Struktura koncertu zależna jest oczywiście od repertuaru. Najczęściej orkiestry symfoniczne decydują się na podział - krótki utwór wprowadzający - koncert z solistą, a po przerwie Symfonia.



Jak przygotować się do koncertu


Gdy widzę przedstawiony schemat, zaczynam od początku. Nawet jeśli coś już kiedyś grałam, trzeba to sobie przypomnieć. Przesłuchanie repertuaru jest na to najlepszym sposobem. Jeden z przyszłych projektów idealnie nadaje się do prezentacji: Koncert Wiolonczelowy d- moll A. Dvoraka i

V symfonia P. Czajkowskiego.


Każdy wiolonczelista zna ten koncert :), można powiedzieć, że od pewnego momentu kariery, nie odstępuje nas na krok - Dlaczego? (o tym dowiecie się w przysżłości ;)



Wszytko po kolei...


Kim był Dworzak? I dlaczego właściwie mnie to interesuje?

-Trzeba wiedzieć, co się gra (przeczytać o utworze), kogo się gra (przeczytać o kompozytorze) i w jakim był humorze kiedy to pisał...:).

Po latach spędzonych w ławce szkoły muzycznej o Dworzaku coś tam wiem...

O samym koncercie przeczytałam kilka książek na studiach gdy zaczynałam go ćwiczyć.


TY możesz przeczytać tutaj:


Notatka o Kompozytorze

(frg. pochodzi ze strony www.encyklopedia.pwn.pl)



Dvořák, Dworzak, ANTONÍN , ur. 8 IX 1841, zamek Nelahozeves k. Kralup nad Wełtawą, zm. 1 V 1904, Praga, kompozytor czeski.
Urdził się 8 IX 1841 na zamku Nelahozeves koło Kralup nad Wełtawą.Uczył się podstaw muzyki u organistów w Zlonicach i Českej Kamenice; 1857 wstąpił do szkoły dla organistów w Pradze do klasy F. Pitscha, od 1858 uczył się u J. Krejčíego. W tym czasie grał na altówce w orkiestrze Towarzystwa Św. Cecylii, m.in. podczas złotego jubileuszu konserwatorium w Pradze i kilku koncertów. Po ukończeniu 1859 studiów grał w orkiestrze K. Komzáka występującej w lokalach rozrywkowych (od 1862 orkiestra teatralna). Przez następne 9 lat był pierwszym altowiolistą orkiestry prowadzonej początkowo przez J.N. Maýra, a od 1866 przez B. Smetanę; z orkiestrą tą występował 1863 w Pradze F. Liszt z koncertem własnych utworów. Z tego okresu pochodzą pierwsze kompozycje Dvořáka: kilka utworów kameralnych, 2 symfonie, 2 opery. W 1871 Dvořák opuścił stanowisko w operze i poświęcił się komponowaniu; do 1878 utrzymywał się głównie z udzielania lekcji. Pierwszym jego większym sukcesem było wykonanie 1873 kantaty Hymnus: Dědicové bilé hory [‘hymn: spadkobiercy Białej Góry’]. W tym samym roku otrzymał państwowe stypendium artystyczne i został organistą kościoła Św. Wojciecha w Pradze; 1878 zaprzyjaźnił się z J. Brahmsem, który polecił go berlińskiemu wydawcy, N. Simrockowi; 1878 został członkiem stowarzyszenia Umělecká beseda. W 1884 wystąpił jako dyrygent własnych utworów w Wielkiej Brytanii, gdzie wielkim powodzeniem cieszyło się oratorium Stabat Mater. W 1890 został profesorem konserwatorium w Pradze (1901 jego dyrektor). W 1892–95 był dyrektorem konserwatorium w Nowym Jorku. Napisana tam IX Symfonia „Z Nowego Świata” odniosła wielki sukces. Zmarł 1 V 1904 w Pradze.
Charakterystyka twórczości
W twórczości Dvořáka, utrzymanej w stylu późnoromantycznym, wybija się muzyka orkiestrowa, zwłaszcza symfonie, oparte na przekształconych formach klasycznych, także poematy symfoniczne i programowe uwertury koncertowe, oparte na formie sonatowej. Pierwsze opery ujawniły wpływ R. Wagnera. Przełom stylistyczny, decydujący o narodowym charakterze twórczości Dvořáka, nastąpił w dziełach powstałych po 1875 wykorzystujących elementy czeskiego folkloru. W tym okresie Dvořák nie zrezygnował z form klasycznych, lecz zmienił ich dotychczasową strukturę, m.in. zastępując dumką część wolną sonatowej formy cyklicznej (Kwartet smyczkowy Es-dur), a część szybką — furiantem (Sekstet smyczkowy A-dur). W czasie pobytu w Stanach Zjednoczonych kompozytor zainteresował się folklorem amerykańskim, który wprowadził do IX Symfonii. W późnym okresie twórczości (po powrocie do Czech) powstał cykl poematów symfonicznych (w których zaznacza się wpływ impresjonizmu) i pozostałe opery.
Ważniejsze utworyWażniejsze kompozycje: 9 symfonii, m.in. I „Zlonícké zvony” (1865), IX „Z Nowego Świata” (1893); uwertury, m.in. Uwertura tragiczna (1870), Můj domov (1882), Uwertura husycka (1883), cykl Příroda, Život a Láska (1891–92); poematy symfoniczne, m.in. cykl wg ballad K.J. Erbena: Vodník, Polednice, Zlatý kolovrat, Holoubek (1896–98); Symfonická báseň (1874), Píseň bohatýrská (1897), rapsodie słowiańskie: D-dur, g-moll, As-dur (1878), serenady, suity, tańce na orkiestrę, m.in. 2 serie Tańców słowiańskich (pierwotnie na fortepian, 1878 i 1886–87); koncerty (fortepianowy 1876, skrzypcowy 1880, wiolonczelowy 1895); utwory kameralne (4 tria fortepianowe, kwartety: 14 smyczkowych, 2 fortepianowe, kwintety: 3 smyczkowe, 2 fortepianowe, Kwintet klarnetowy, Sekstet smyczkowy), fortepianowe (Tańce słowiańskie na 4 ręce, liczne miniatury, m.in. 8 Humoresek z popularną Ges-dur), dumki, furianty, walce, mazurki, impromptus; opery, m.in.: Alfred (1870), Král a uhlíř [‘król i węglarz’] (1871, nowe wersje 1874 i 1887), Tvrdé palice (1874), Šelma sedlák [‘chłop szelma’] (1877), Jakobín (1888, 2. wersja 1897), Čert a Káča [‘diabeł i Kasia’] (1899), Rusałka (1900); utwory religijne: Stabat Mater (1877), oratorium Święta Ludmiła (1886), Requiem (1890), Te Deum (1892), Msza D-dur (1892); liczne pieśni i duety wokalne, m.in. znane Melodie cygańskie (1880)

Notka o utworze (frg. pochodzi ze strony www.rmfclassicpl) link do całego artykułu: https://www.rmfclassic.pl/mistrzowska-kolekcja/plyta,Antonin-Dvorak,28.html

"...Pierwsze szkice do Koncertu wiolonczelowego h-moll powstały wiosną 1894 r., choć większość pracy nad utworem kompozytor wykonał w zimie, pod koniec pobytu w Ameryce. Do dziś nie wiadomo, czy do napisania tego wspaniałego dzieła kompozytora natchnął Hanus Wihan, największy czeski wiolonczelista ówczesnych czasów, czy Victor Herbert, przyjaciel Dvorˇáka i wiolonczelista Filharmoników Nowojorskich (a zarazem kompozytor popularnych operetek). Po powrocie do Pragi Dvorˇák dokonał w Koncercie poważnych poprawek: „Skończyłem pisać Koncert w Nowym Jorku, lecz kiedy wróciłem do Czech całkowicie przerobiłem końcówkę. W ostatniej części Dvorˇák zamieszcza cytat z wolnej części utworu, opartej na melodii pieśni „Let Me Wander Alone in My Dreams” z cyklu op. 82, którą kompozytor zawsze kojarzył ze śmiercią ukochanej bratowej, Józefiny Kauric. Koncert do tego stopnia spodobał się Johannesowi Brahmsowi, jednemu z największych wielbicieli Dvorˇáka, że miał wykrzyknąć: „Gdybym wiedział, że wiolonczela jest zdolna do takich rzeczy, sam bym napisał ten koncert!”..."



Dlaczego zastanawiam się nad humorem kompozytora? - To nie żart...

Przecież Dworzaka coś musiało zainspirować, by napisał koncert wiolonczelowy i właśnie taki... Na tym polega moja praca - szukam informacji na temat, co robił, gdzie był i co go natchnęło. Dzięki temu wiem, o czym jest utwór i mogę Ci go zagrać w dany lub inny sposób. Gdy się to wie, to muzyka zaczyna do Ciebie przemawiać zupełnie innym głosem... :)



Posłuchajmy więc tego wyjątkowego koncertu (część I) w wykonaniu jednego z najlepszych wiolonczelistów naszych czasów.




Truls Mork- wiolonczela

Bemberg Symphony Orchestra



Druga część naszego repertuaru to Symfonia Piotra Czajkowskiego.



Notatka o Kompozytorze

(artykuł zaczerpnięty ze strony: https://teatrwielki.pl/ludzie/piotr-czajkowski/


Nie od początku było wiadomo, że Piotr Czajkowski (1840-1893) zostanie kompozytorem. Jako dziesięciolatek przeprowadził się z rodziną do Petersburga, a tam w 1850 roku rozpoczął naukę w Szkole Prawniczej. Po jej ukończeniu otworzył praktykę jako radca tytularny w Ministerstwie Sprawiedliwości, ale rozpoczęcie działalności powołanego właśnie Instytutu Muzycznego w Petersburgu (przekształconego w 1862 roku w Konserwatorium) wpłynęło na jego decyzję o podjęciu studiów muzycznych. Do tej pory zainteresowanie muzyką rozwijał na własną rękę, próbując swych sił także w kompozycji.
Studia przesądziły o porzuceniu przez Piotra Czajkowskiego pracy urzędniczej. Dyplom w zakresie kompozycji uzyskał w 1865 roku, był jednym z pierwszych wszechstronnie wykształconych muzyków rosyjskich. Otrzymał wówczas propozycję pracy w Konserwatorium Moskiewskim. W tym czasie powstały jego pierwsze utwory na orkiestrę, napisał też operę, jednak — nie będąc z niej zadowolonym — zniszczył partyturę. Podobnie postąpił z kolejną.
W latach 70. Czajkowski cieszył się już międzynarodową sławą jako kompozytor słynnego I Koncertu fortepianowego b-moll. Wciąż jednak nie potrafił odnaleźć się w świecie dzieł wokalno-instrumentalnych, czego dowodem była całkowita porażka jego trzeciej opery Kowal Wakuła. Niezależnie od tego święcił triumfy po wystawieniu w moskiewskim Teatrze Wielkim swojego baletu Jezioro łabędzie. Wtedy też, mimo że był homoseksualistą, zdecydował się ożenić. Nie zaznał jednak szczęścia, cierpiał na ciężką depresję, podjął też próbę samobójczą. Jedyna jego dłuższa relacja z kobietą będzie trwała trzynaście lat i nigdy nie wyjdzie poza ramy korespondencji. Nadieżda von Meck, z którą kompozytor wymieniał listy do 1890 roku, okazała się najhojniejszą admiratorką jego talentu, przez cały okres znajomości czującą finansową odpowiedzialność za rozwój kariery Czajkowskiego.
Sukcesy operowe przyszły wreszcie w 1879 roku wraz z premierą adaptacji Eugeniusza Oniegina Puszkina. Dwa lata później zasłynął Czajkowski jako twórca Koncertu skrzypcowego, kompozycji przez jednych wielbionej, przez innych bezlitośnie krytykowanej. Kolejne dwie opery spotkały się, podobnie, z chłodnym przyjęciem, ale od 1888 roku rozpoczął się dla kompozytora czas sławy i podziwu. Powstała wówczas seria kompozycji reprezentujących różne formy, a każda z nich okrzyknięta została arcydziełem w swoim gatunku. Chodzi o V Symfonię, balet Śpiąca królewna i operę Dama pikowa.
W ciągu kolejnych lat Czajkowski wiele podróżował, w 1892 roku występował m.in. w warszawskim Teatrze Wielkim jako dyrygent. W tym czasie zaprezentował w Moskwie kolejny balet, Dziadek do orzechów, i operę Jolanta, a niedługo potem, jako swe ostatnie dzieło, VI Symfonię „Patetyczną”.
Niezwykła wyobraźnia muzyczna i ogromna melodyjność dzieł Czajkowskiego zyskały wielu sympatyków, choć dla niektórych cechy te były dowodem słabości stylu i warsztatu kompozytora. W Rosji czczony jako symbol muzyki narodowej, jest ulubionym kompozytorem rosyjskim wykonawców wszystkich nacji.



Notatka o Utworze


Fragment artykułu ze strony www.ninateka.pl

Cały artykuł możesz przeczytać TUTAJ

"...V Symfonię Czajkowski pisał u szczytu sławy. Był to zarazem czas największego zwątpienia we własne możliwości twórcze, rozterek, osobistych dramatów. Kompozytor potrafił czerpać z tego inspirację. Jego ostatnie trzy symfonie wiążą się z powracającą w jego wyobraźni ideą zmagań człowieka z tajemnicą Losu. Wzmianki na ten temat znajdujemy w notatkach kompozytora, który jednak nie chciał narzucać słuchaczom jednoznacznej interpretacji. Łatwo wyobrazić sobie, że jest to muzyka „o czymś”, ale jej treść musi pozostać w sferze domysłów. Czajkowski chronił przed światem prawdziwego siebie.  

V Symfoniakontynuuje wzorzec symfonii Beethovena: rozbudowany i zmodyfikowany schemat symfonii klasycznej. Do BeethovenowskiejPiątejzbliża ją koncepcja przeplatania przez całość utworu tematu – motta. To melodia klarnetu, którą słyszymy od razu na wstępie. W rozmaitych postaciach powracać będzie ona do końca dzieła: w II części brutalnie przerwie nastrój wprowadzony przez przepiękną, liryczną melodię rogu. W części III zakłóci bieg walca – ulubionego tańca Czajkowskiego, który w planie całej symfonii zastępuje scherzo. Motyw Losu – ukazany w nieco jaśniejszych barwach, w łagodnej harmonii durowej – otworzy także finał, aby ostatecznie rozwinąć się we wspaniały przykład rosyjskości „imaginacyjnej”, w duchu szaleńczej, radosnej zabawy. Per aspera ad astra – tak często określa się dramaturgię tej symfonii, przynoszącą w finale zwycięstwo nad zwątpieniem i rezygnacją.  

Słuchając Czajkowskiego pamiętajmy, że wybujała, może przesadna, emocjonalność jego muzyki nie jest tylko wyrazem skomplikowanej osobowości twórcy czy emanacją rosyjskiej kultury. To także jeden z kulminacyjnych punktów muzycznego romantyzmu – epoki stawiającej uczucia w centrum wszelkiej sztuki. Muzyka Czajkowskiego przetrwała nie dlatego, że jest (albo nie jest) rosyjska, ale dlatego, że jest oryginalna i przemawia językiem zrozumiałym dla każdego. "       



Jak przygotowuję się do tak długiego utworu?

Słucham, zaznaczam trudne fragmenty, ćwiczę je, by mieć pewność, że całość nie sprawi mi trudności. Trwa to kilka dni, ale wsłuchiwanie się w Czajkowskiego to przecież czysta przyjemność!



Posłuchajmy więc tej pięknej symfonii razem!

Życzę miłego wieczoru.!


Kink do nagrania:

https://ninateka.pl/audio/piotr-czajkowski-v-symfonia-e-moll-op-64