Jak wygląda praca orkiestry...

Zastanawiałeś się kiedyś, jak wygląda praca orkiestry na co dzień? Koncert, na który przychodzisz to tylko cześć naszej pracy... finał - tygodni ciężkiej pracy wielu osób, nie tylko muzyków. Dowiedz się, co jest sercem dobrej orkiestry...




Na studiach w Göteborgu na wydziale wykonawstwa muzyki orkiestrowej uświadomiłam sobie, po wielu latach edukacji muzycznej, że muzycy w orkiestrze są jak wisienka na torcie. Wyglądają i smakują dobrze tylko wtedy gdy cała reszta tortu prezentuje się nienagannie....


Organizacja tak dużej instytucji kulturalnej jak orkiestra, jest wielkim wyzwaniem dla całego sztabu ludzi. Wiele działów pracuje nad koordynacją widowni, sali koncertowej, biletów, części edukacyjnej instytucji i wielu innych.

Sezon Orkiestry


Sezon orkiestry planuje się z rocznym lub kilkuletnim wyprzedzeniem. Oczywiście w międzyczasie wprowadza się zamiany, ale ogólny zarys i główne cele muszą być wytyczone wcześniej. Międzynarodowe tournée orkiestry symfonicznej zaplanowane są kilka lat wcześniej. Wymagają wielu miesięcy pracy całego sztabu ludzi zarówno ze strony orkiestry jak i państwa i organizacji goszczących orkiestrę. Dyrygenci mają zapełnione kalendarze na kilka lat do przodu, soliści również. Wszystko to wymaga niezwyklej koordynacji, by zsynchronizować daty i wydarzenia. Repertuar powinien być różnorodny i dopasowany do charakteru zarówno instytucji jak i wydarzeń kulturalnych w danym sezonie.


Biblioteka


Kiedy repertuar i koncerty są rozplanowane, przychodzi czas na zamawianie materiałów nutowych i nagrań dla muzyków. Setki kopii materiałów nutowych łączy się w "partie do ćwiczenia". Wyszukiwanie odpowiednich wydań, konsultacje z dyrygentami, solistami, wyszukiwanie odpowiednich nagrań do konkretnych wydań... Tym wszystkim zajmuje się najczęściej dział - biblioteka. Dla mnie osobiście najważniejsza przestrzeń w filharmonii. Od ich pracy zależy mój dzień i rok. Jeśli materiały są dobrze opracowane i trafiają do moje szafki w ostatecznej skorygowanej wersji, moje życie usłane jest różami :) pachnącymi cudownym słodkim smakiem ćwiczenia najpiękniejszych oraz najtrudniejszych fragmentów. :)


Oryginalne nuty są zamawiane do orkiestry z zagranicznych bibliotek lub wydawnictw tylko na określony tydzień projektu z koncertem. W ciągu całego roku na kilka tygodni lub miesięcy przed danym projektem, muzycy otrzymują kopie swoich partii i z nich ćwiczą. Dlaczego? Wypożyczenie nut jest bardzo drogie, ale również wszystkie orkiestry korzystają z bibliotek, dlatego bardzo ważne jest, by nuty wracały na czas do wydawnictwa, gdyż najprawdopodobniej w kolejnym tygodniu gra z nich koncert inna orkiestra.


W dużych orkiestrach koncertmistrzów i zastępców jest kilku. Jest to naprawdę ogrom pracy, wielka presja i odpowiedzialność zajmować miejsce lidera sekcji.

Praca liderów sekcji


Kim jest pierwszy skrzypek nazywany koncertmistrzem ? Pierwsza wiolonczela ? Czy lider sekcji dętej ? Są to osoby, które mają mnóstwo pracy. To oni spotykają się przed projektem na kilka lub kilkanaście miesięcy, by opracować smyczki i materiały nutowe. To od ich pracy zależy płynność próby, podczas tygodnia projektowego. Gdy liderzy sekcji tworzą zgrany i dobrze pracujący zespół, reszta orkiestry może odetchnąć. Dzięki ich pracy, po skopiowaniu przez bibliotekę, na pulpit muzyka tutti trafia opracowany materiał nutowy. Rozdzielone głosy dywizji, sprawdzona i zsynchronizowana artykulacja, edycja itp. Dzięki ich spotkaniu, na którym omawiają i rozstrzygają wszystkie kwestie sporne oraz ustalają wspólną jednolitą wersje - również przy kontakcie z dyrygentem i solistą pracy, tydzień projektu odbywa się w twórczej atmosferze.


W dużych orkiestrach koncertmistrzów i zastępców jest kilku. Jest to naprawdę ciężka praca, wielka presja i odpowiedzialność, zajmować miejsce lidera sekcji. Duże orkiestry dają swoim muzykom czas na przygotowanie się i odpoczynek po tygodniu ciężkiej pracy na stanowisku lidera sekcji.



Praca indywidualna


Kluczowym elementem każdej pracy jest przygotowanie. Na kilka miesięcy przed sezonem dostaję repertuar. Jako wykształcony profesjonalista większość utworów znam, grałam już kiedyś, grałam fragment ze studiów orkiestrowych (czyli najtrudniejszy fragment danego utworu). Jeśli zdarza się, że utworu nie znam lub jest to nowa kompozycja - wiem, że dany utwór wymaga większego nakładu pracy, zabieram się za analizę niezwłocznie podczas przerwy w sezonie.


Muzycy mają najczęściej miesiąc lub dwa "urlopu"w trakcie wakacji. Nie oznacza to jednak, że wtedy nie pracują - wręcz przeciwnie. Jest to czas na indywidualne, samodzielne zapoznanie się z repertuarem. Każdy z nas zna swoje wady i zalety, wie, na co musi poświęcić więcej czasu, by wyćwiczyć dany utwór. Niektóre partie wymagają większego wkładu pracy, naprzykład gdy jest to fragment solowy. Wakacje to czas odpoczynku i spokojnej pracy. Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że im więcej pracy poświecę na przygotowanie w tym właśnie czasie - tym spokojniej jest w ciągu sezonu. Dlaczego?


Sezon orkiestry to ok. 100 - 150 koncertów w roku, co oznacza 2 - 3 koncertów w tygodniu. W okresie świątecznym lub podczas festivali koncert odbywają się kilka razy dziennie.

Praca orkiestry w trakcie roku


Sezon orkiestry to ok. 100 - 150 koncertów w roku. Orkiestry operowe mają ich około dwóch lub trzy razy więcej. (Praca orkiestry operowej wygląda nieco inaczej i dziś skupie się na orkiestrze symfonicznej z filharmonii). Co oznacza

2 - 3 koncertów w tygodniu. W każdym tygodniu repertuar różni się od innych tygodni w roku. W filharmoniach, w których pracowałam, system pracy wygląda najczęściej tak: dwa lub trzy dni przed koncertem odbywają się próby, w dniu pierwszego koncertu próba generalna (najczęściej z solistą - jeśli program zawiera taki repertuar), kolejnego dnia następny koncert. To typowy i najbardziej powszechny system. Różne czynniki (jak poranne koncerty dla dzieci, programy edukacyjne, inne wydarzenia w sali koncertowej) wpływają na rozkład godzin prób, co w rezultacie skutkuje różnym rozkładem godzin pracy w poszczególnych tygodniach roku.


Organizacja tak dużej instytucji kulturalnej jak orkiestra, jest wielkim wyzwaniem dla całego sztabu ludzi. Wiele działów pracuje nad koordynacją widowni, sali koncertowej, biletów, części edukacyjnej instytucji i wielu innych.