Piotr Czajkowski -"Dziadek do orzechów"

Teatr Maryjski w Sankt Petersburgu prezentuje jedno z najsławniejszych przedstawień baletowych świata.

Oglądaj Online! Dostępne na Kanale YT - "EuroArtChannel".

Święta Bożego Narodzenia to czas wyjątkowy. Cały świat na kilka tygodni przystraja ulice i sklepy. Piękne choinki mienią się blaskiem światełek i różnokolorowych ozdób. Pijemy gorącą czekoladę. Choć na zewnątrz szczypie mróz, a świat zmienia się w śnieżną krainę - jest nam ciepło. Sale koncertowe przystrojone girlandami, lśnią blaskiem bombek. Słychać melodie kolęd i Bożonarodzeniowe oratoria. Dla opery to również czas wyjątkowy. Większość z nich ma w swoim programie balet - "Dziadek do orzechów" P. Czajkowskiego. Oczy dzieci zapalają się radością, a i dorośli z wielką przyjemnością przekraczają drzwi opery, by kilkadziesiąt kolejnych minut spędzić w świecie magii, snów i pięknej muzyki.


W tym roku, choć online, to i tak wyjątkowo. Dlaczego?

Znalazłam dla Was przedstawienie nie byle jakie. Nikt nie zarzuci mi przesadności, jeśli powiem, że Balet Teatru Maryjskiego jest jednym z najlepszych na świecie. Mamy więc okazję przenieść się do śnieżnego Petersburga gdzie w 1982r. Odbyła się premiera. Rozkoszować się pięknem muzyki i niezwykłą techniką grupy baletowej. Wszystko to dzięki nagraniu online we współpracy z Euro Art Channel na platformie YouTube.


Zachęcam Was, by zrobić gorącą czekoladę i pozwolić by w ciepłym zaciszu naszego domu muzyka rozpaliła nasze serca.


Zapraszamy do udziału w konkursie - Maluj słuchając Muzyki !





Zanim Oglądniesz !


Przeczytaj historię utworu, libretto i notatkę o kompozytorze!



O Utworze

( Tekst w całości zaczerpnięty z www.ninateka.pl,

Autorem tekstu jest Anna Pęcherzewska).



Jest Boże Narodzenie, w salonie Radcy stoi ogromna choinka, a pod nią stos prezentów, które na początku świątecznego przyjęcia wręczone zostają dorosłym i dzieciom. Dziadek do Orzechów w kształcie nieforemnego żołnierzyka leży wzgardzony pod choinką – niechcianym prezentem zaopiekuje się Klara (córka Radcy), która tuląc go, zasypia. We śnie wraz z Dziadkiem do Orzechów staczają zwycięską bitwę z myszami, po czym dzielny żołnierz zmienia się w pięknego Księcia, Klara staje się Księżniczką i obydwoje wyruszają na wędrówkę po Krainie Słodyczy. Tak w skrócie wygląda libretto jednego z najsławniejszych baletów w historii tego gatunku – Dziadka do orzechów Piotra Czajkowskiego. Tę bajkową historię wymyślił na początku XIX wieku Ernst Teodor Amadeus Hoffman, zaś kilkadziesiąt lat później sięgnął po nią Marius Petipa, legendarny francuski tancerz i choreograf, twórca potęgi baletu rosyjskiego. Zachęcony powodzeniem Śpiącej królewny, ponownie do współpracy zaprosił Piotra Czajkowskiego, któremu przekazał niezwykle dokładne wskazówki co do tempa, charakteru, a nawet liczby taktów w poszczególnych tańcach. Partytura pełnej wersji Dziadka do orzechów składa się z 23 numerów, ujętych w dwa akty. Premiera baletu odbyła się w Teatrze Maryjskim w Petersburgu w 1892 r. Początkowo przyjęto go z umiarkowanym zainteresowaniem, jednak jego sława zataczała coraz szersze kręgi – dziś jest jednym z najczęściej wystawianych baletów na świecie. Większość przedstawień odbywa się w okolicach Bożego Narodzenia i – jak ktoś skwapliwie obliczył – spektakle Dziadka do orzechów są źródłem 40 procent rocznych przychodów zespołów baletowych.


Piotr Czajkowski jeszcze przed prawykonaniem scenicznym zdecydował się sporządzić z muzyki do baletu 20-minutową orkiestrową suitę, która natychmiast podbiła serca słuchaczy. Całość rozpoczyna dystyngowana Uwertura (określona tu jako Malutka lub Miniaturowa), dalej następuje sześć Tańców charakterystycznych – Marsz, Taniec Cukrowej Wróżki (z charakterystycznym „nieziemskim” brzmieniem czelesty – to jeden z pierwszych przykładów zastosowania tego instrumentu w muzyce symfonicznej), żywiołowy Trepak (Taniec rosyjski), Taniec arabski, Taniec chiński i Taniec pastuszków. Finałową częścią jest porywający, pełen harfowych brzmień Walc kwiatów, jeden z najpiękniejszych walców w dziejach muzyki.

Anna Pęcherzewska



Libretto baletu dostępne TUTAJ



O kompozytorze


( Tekst pochodzi ze strony www.encyklopediateatru.pl

Źródło: Przewodnik Operowy Józef Kański, PWM 1997)


"...Ur. 7 V 1840, Wotkińsk. Zm. 6 XI 1893, Petersburg.

Piotr Czajkowski nie przejawiał w dzieciństwie wybitniejszych uzdol­nień muzycznych; ukończył instytut prawniczy i pracował początkowo jako urzędnik w ministerstwie sprawiedliwości. Jakkolwiek muzyki uczył się od 10. roku życia - dopiero z czasem postanowił poświęcić się jej całkowicie. Kontynuuje więc rozpoczęte już wcześniej studia teoretyczne i pod kierunkiem Antoniego Rubinsteina rozpoczyna naukę kompozycji. W 1865 kończy konserwatorium petersburskie i w rok później obejmuje sam wykłady w konserwatorium w Moskwie.

Publiczne wykonanie "I Symfonii" zwraca uwagę na młodego kompo­zytora. Czajkowski nawiązuje bliższe kontakty z grupą Bałakiriewa, zwaną Potężną Gromadką, lecz po pewnym czasie odsuwa się od niej i wyjeżdża na dłuższy czas za granicę. W tym okresie komponuje operę "Eugeniusz Oniegin" oraz "IV Symfonię". Subwencja bogatej, nie znanej mu zresztą osobiście protektorki, Nadieżdy von Meck, umożli­wia artyście liczne podróże i odsuwa odeń troski materialne. Stopnio­wo twórczość Czajkowskiego zdobywa sobie coraz większe uznanie zarówno w kraju, jak poza jego granicami. Odbywa pełne sukcesów tournee po Europie, uniwersytet w Cambridge nadaje mu doktorat ho­norowy. Kompozytor powraca do Rosji, gdzie powstają jego ostatnie i zarazem najświetniejsze dzieła - opera "Dama Pikowa" oraz "V" i "VI Symfonia".

Czajkowski zajmuje w historii muzyki rosyjskiej wyjątkową pozy­cję. W jego bowiem twórczości zjednoczyły się skrajnie różne prądy, nurtujące w drugiej połowie XIX w. muzykę rosyjską, a mianowicie postępowy kierunek o silnie narodowych tendencjach, którego szer­mierzami byli członkowie Potężnej Gromadki z Musorgskim i Rimskim-Korsakowem na czele, oraz kierunek konserwatywny, reprezentowany głównie przez Antoniego Rubinsteina. Niezwykła uniwersalność talentu Czajkowskiego pozwoliła mu tworzyć dzieła wybitne we wszystkich dziedzinach muzyki. Niektóre gatunki muzyczne wprowadził Czajkowski po raz pierwszy na grunt muzyki rosyjskiej, inne dźwignął na wyższy znacznie poziom. Od niego zaczyna się równorzędny udział rosyjskiej symfoniki w ogólnoeuropejskich dziejach muzyki; nie znaczy to, by przed Czajkowskim nie było w Rosji muzyki symfonicznej, jednak poza nielicznymi wyjątkami, jak "Symfonia bohaterska" Borodina czy "Szecherezada" Rimskiego-Korsakowa, nie zdobyła sobie ona światowego uznania.

Źródło: Przewodnik Operowy Józef Kański, PWM 1997..."


O przedstawieniu


Mariinsky Theatre w St Petersburg ,Grudzień 2012

Valery Gergiev - dyrygent

Vasily Vainonen - choreografia

Benjamin Tyrrell - scean i kostiumy


Więcej w opisie nagrania TUTAJ


Oglądaj Online:



Piotr Czajkowski

"Dziadek do orzechów"